Gmina Świebodzin
Najstarsze ślady bytności człowieka na terenie dzisiejszego powiatu świebodzińskiego pochodzą z ok. 9 tysiecy lat p.n.e., co poświadczają liczne badania i znaleziska archeologiczne.
Dzieje powiatowych miejscowości sięgają VII w. n.e., a więc czasów stabilizacji osadnictwa słowiańskiego, powstawania osad i grodów opartych na więzi terytorialnej.
Sam Świebodzin powstał na przełomie XIII i XIV w. w strefie krzyżujących się wpływów politycznych wielkopolskich, śląskich i brandenburskich, na ważnym szlaku komunikacyjnym i handlowym z Pomorza na Śląsk. Od początku pełnił rolę ważnego ośrodka handlowego i rzemieślniczego. Rozwijał się tu przemysł sukienniczy, piwowarski i produkcja wina.
Wschodnia część ziem dzisiejszej gminy Zbąszynek należała od średniowiecza do polskich rodów rycerskich (Gryfitów, Samsonów, Jeleni, Nałków), zachodnia do rodów niemieckich. W latach dwudziestych naszego wieku Zbąszynek, osada na ruchliwym szlaku kolejowym, przekształciła się w miasto.
Z walki o zachowanie polskości zasłynęła wieś Dąbrówka Wielkopolska. W tej przygranicznej wówczas miejscowości działał Związek Polaków w Niemczech oraz funkcjonowała polska szkoła (dlatego dzisiejsza nosi nazwę "Szkoła Rodła").
Śladem najdawniejszej historii Łagowa są pozostałości po XII-wiecznym grodzisku na Sokolej Górze i średniowieczny zamek z murami obronnymi. Szczaniec w XIII w. był siedzibą wielkopolskiego rodu Dryjów, a od 1311 r. rodu Szczanieckich. Lubrzę wymieniają dokumenty wczesnośredniowieczne jako gród i podgrodzie, przez wieki należące do cystersów z pobliskiego Paradyża.
