Co to jest klimat ? Dlaczego się zmienia ?
Jaki jest wpływ człowieka? Obserwowane zmiany
Skutki obserwowanych zmian Prognoza Zadania
Ciekawe strony

s

KLIMAT [gr.], całokształt warunków pogodowych charakterystyczny dla  obszaru lub miejsca, kształtujący się pod wpływem położenia geograficznego i właściwości fizycznych tego obszaru, określony na podstawie wieloletnich obserwacji.


O kształtowaniu sie klimatu decydują

1. Promieniowanie słoneczne (promieniowanie w atmosferze ziemskiej) Obieg wody ( krążenie wody w przyrodzie) 3. Globalna cyrkulacja atmosfery
(krążenie powietrza na Ziemi).

Geograficzne czynniki wpływające na klimat

1.Szerokości geograficzna  im dalej od równika tym mniejszy kąt padania promieni słonecznych więc dłuższa ich droga do powierzchni Ziemi, która się wolniej ogrzewa.
2. Wysokości n.p.m., rzeźba powierzchni Ziemi (wielkość i przebieg form ukształtowania terenu). Łańcuchy górskie np. Himalaje, które mają równoleżnikowy przebieg wpływają na przemieszczanie się mas powietrza w kierunku południkowym kształtując tym samym warunki pogodowe i klimatyczne tej części Azji. 3. Prądów morskich, które są transferami ciepła od równika i zimna od biegunów (cyrkulacja termohalinowa). 4. Charakteru podłoża (ląd-nagrzewa się szybko i szybko wychładza ma małą pojemność cieplną, woda-przeciwnie) i jego pokrycia (barwa powierzchni czynnej: ciemna więcej promieniowania pochłania a mniej odbija, powierzchnie jasne odwrotnie wyraża to albedo),

Klimat pezjawia się poprzez  elementy klimatu

1. Promieniowanie słoneczne

Widmo promieniowania.

Cała energia jaką Ziemia otrzymuje od Słońca i jaką oddaje w kosmos jest energią promieniowania elektromagnetycznego. Zarówno Ziemia, jak i atmosfera modyfikują widmo promieniowania słonecznego. Jest ono odbijane, pochłaniane i emitowane ponownie w innych długościach fal. Bilans promieniowania na powierzchni Ziemi decyduje o temperaturze naszej planety, a obecność atmosfery w zasadniczy sposób wpływa na ten bilans. Słońce jest pierwotnym źródłem energii, niezbędnej dla większości procesów zachodzących na Ziemi. Promieniowanie słoneczne (jego widmo) docierające do górnych warstw atmosfery jest w zasadzie promieniowaniem ciała doskonale czarnego o temperaturze ok. 6000 K. Niemal cała energia tego promieniowania przypada na pasmo widzialne i bliską podczerwień tzn. długości fal od 0.4 mm do 0.8 mm, z maksimum dla długości fali ok. 0.5mm


           Uwaronkowana  promieniowaniem słonecznym temperatura                                       Wilgotność powietrza



Wilgotność wielkość określająca zawartość wody (lub pary wodnej) w substancji stałej lub gazowej; wilgotność materiałów stałych określa się zwykle stosunkiem masy wody zawartej w materiale do masy suchego materiału (w. właściwa, wyrażana w kg/kg), w. gazów  stosunkiem masy pary wodnej zawartej w pewnej objętości gazu do tej objętości (w. bezwzględna, w kg/m3) lub stosunkiem ciśn. cząstkowego pary wodnej zawartej w danym gazie do prężności pary wodnej nasyconej w tej samej temp. (w. względna, w %).

Zachmurzenie i opady



Cisnienie atmosferyczne i związane z nim wiatry w lipcu i styczniu



Strefy klimatyczne na Ziemi

Na przestrzeni historii Ziemi ulegał licznym zmianom zachodzącym dzięki oddziaływaniom zewnętrznym na system klimatyczny lub wytworzonym wewnątrz tego systemu. Do zewnętrznych czynników generujących zmiany klimatu zaliczyć można: zmienną aktywność Słońca i zmiany w dopływie promieniowania słonecznego, zmiany w konfiguracji lądów i oceanów, tworzenie się i zanikanie prądów morskich, ewolucję biosfery, zmiany składu atmosfery, erupcje wulkaniczne, a w okresie ostatnich kilkuset lat również działalność człowieka.
    Kriosfera (lody morskie, lądolody, lodowce górskie i trwała zmarzlina), a także biosfera (szczególnie roślinność na lądach i fitoplankton), są w znacznym stopniu produktami klimatu, ale równocześnie aktywnymi, wewnętrznymi czynnikami wpływającymi na przebieg procesów formujących klimat.
    klimaty kuli ziemskiej układają się strefowo, w przybliżeniu równoleżnikowo. Są to strefy klimatyczne: równikowa (gorąca, małe roczne amplitudy temperatur, wilgotna, z zaznaczającą się porą suchą na pn. i pd. od równika, opady maks. przy zenitalnym położeniu Słońca), zwrotnikowa (b. gorąca latem, ciepła zimą, okresowo lub stale sucha z dużymi dobowymi amplitudami temperatur), podzwrotnikowa (ciepła, o zróżnicowanej ilości opadów i czasie ich występowania), umiarkowana (o znacznym zróżnicowaniu temperatury i opadów), okołobiegunowa (zimna i sucha). W każdej strefie istnieją różne typy klimatów, uwarunkowane wzniesieniem terenu, odległością od oceanów i położeniem w stosunku do nich. Są to klimaty: górski (chłodny, zwykle bardziej wilgotny niż na nizinach, z piętrami klim.), morski (o niewielkich wahaniach temperatury i dość wysokich opadach, z maksimum w zimie; typowy gł. dla strefy umiarkowanej), kontynentalny (o dużych rocznych wahaniach temperatury � b. niska zimą, i niewielkich opadach, z maksimum w lecie; występuje gł. w strefie umiarkowanej), śródziemnomorski (ciepły, z suchym latem i deszczową zimą; charakterystyczny dla strefy podzwrotnikowej), monsunowy (ciepły, z suchą zimą i deszczowym latem; występuje w strefie podzwrotnikowej i umiarkowanej), klimat pustyń (skrajnie suchy, zwł. w strefie zwrotnikowej, lecz także w głębi kontynentów strefy podzwrotnikowej i umiarkowanej) i in.
    Pierwszej klasyfikacji k. dokonali Grecy (III w. p.n.e.), dzieląc Ziemię na 5 stref, w zależności od kąta padania promieni słonecznych (klimaty solarne): gorącą, 2 umiarkowane i 2 chłodne, rozgraniczone zwrotnikami i kręgami polarnymi. Nowsze klasyfikacje pojawiły się dopiero w końcu XIX w.; A. Supan, A.I. Wojejkow, W. Köppen wyróżnili również 5 stref termicznych, ograniczonych izotermami określonej wartości. W XX w. dokonano b. licznych podziałów klimatów na strefy i typy (W. Köppen, E. de Martonne, L.S. Berg i in., z Polaków  W. Gorczyński, W. Okołowicz), opartych na wskaźnikach termicznych i wilgotnościowych, często uwzględniających typy roślinności. Spośród nich najbardziej rozpowszechnił się podział Köppena, oparty na wartościach średnich miesięcznych temperatur, wielkości opadów rocznych i ich rocznym przebiegu (na półkuli 5 stref, 11 typów klimatu). Z lat 40. pochodzi klasyfikacja klimatów B.P. Alisowa (tzw. genetyczna), przeprowadzona na podstawie przeważających (w ciągu całego roku lub sezonowo) typów mas powietrznych (na półkuli 7 stref). Podział klimatów świata Okołowicza jest oparty na rozmieszczeniu zespołów fitosocjol. z uwzględnieniem stosunków termicznych i opadowych.

Klimatogramy 

Mapa stref klimatycznych na Ziemi

źródła opracowań:


STRONA GŁÓWNA