METEOROLOGIA [gr.], fizyka atmosfery, dział geofizyki zajmujący się badaniem zjawisk i procesów zachodzących w atmosferze ziemskiej oraz tych procesów zachodzących na powierzchni Ziemi, które mają bezpośredni wpływ na procesy atmosf.; meteorologia zajmuje się gł.: składem i budową atmosfery ziemskiej,   promieniowaniem w atmosferze ziemskiej, obiegiem ciepła w atmosferze i na powierzchni Ziemi, obiegiem wilgoci i zmianami stanu skupienia wody w atmosferze (z uwzględnieniem wpływu podłoża na te procesy), ruchami powietrza w atmosferze, zjawiskami związanymi z elektrycznością atmosf. (  elektryczność w atmosferze ziemskiej) oraz zjawiskami opt. i akust.; obejmuje metody przewidywania rozwoju i przebiegu procesów atmosf., a także bada wpływ człowieka na te procesy oraz zależności między zjawiskami atmosf. a życiem org. i różnymi formami prakt. działalności człowieka. Podstawowym źródłem informacji o procesach atmosf. są wyniki obserwacji naziemnych; do pomiarów elementów meteorol. (ciśnienia, temperatury, wilgotności i in.) stosuje się, oprócz dość prostych przyrządów (np. barometrów, termometrów, deszczomierzy), także bardziej skomplikowaną aparaturę (np. radar, lidar, radioteodolit), a obserwacje są prowadzone przez sieć stacji   meteorologicznych. Obserwacje i pomiary wykonuje się także za pomocą balonów, rakiet i sztucznych satelitów (meteorologia satelitarna). Ponadto przeprowadza się różne doświadczenia zarówno w laboratoriach, jak i w warunkach naturalnych (np. nad rozpraszaniem chmur i mgieł oraz wywoływaniem opadów). Stosuje się również metody polegające na konstruowaniu fiz. i mat. modeli zjawisk atmosf. i ich badaniu przy użyciu komputerów (wykorzystywane gł. przy prognozowaniu pogody).

                      W meteorologii wyodrębnia się następujące działy:

      KLIMATOLOGIA [gr.], geogr. nauka o klimacie, jego formowaniu się i zróżnicowaniu geogr. współcześnie oraz w przyszłości; zajmuje się badaniem procesów fiz. kształtujących klimat i wpływem czynników geogr. na przebieg tych procesów (k. ogólna lub fiz.), opisem klimatów różnych obszarów kuli ziemskiej i ich klasyfikacją (k. regionalna), badaniem klimatu w minionych epokach geol. i hist. (paleoklimatologia), badaniem i przewidywaniem zmian klimatu oraz wykorzystywaniem danych klim. w działalności człowieka (k. stosowana, obejmuje bioklimatologię i k. techniczną).


Źródło: Encyklopedia multimedialna Ziemia PWN