OBSZARY DZIAŁAŃ UCZNIÓW
PROJEKTY ŚLAD EKOLOGICZNY ENRGIA WODA ODPADY ZAKUPY PODRÓŻE INNE
 


Jak wytwrzać mniej śmieci ?
Dobrą wiadomością jest to, że w Polsce coraz więcej ludzi jest świadomych co dzieje się z ich odpadami. Niestety przed nami jeszcze daleka droga. Ilość wyprodukowanych odpadów przez gospodarstwa domowe wciąż rośnie, kończy się miejsce na składowiskach, na których marnuje się mnóstwo cennych zasobów. Segregowanie odpadów to wielki krok naprzód. W naszych koszach nie ma śmieci są odpady- surowce wtórne, cenne zasoby, na wydobycie których zużyto dużo energii, Produkcja energii jest obciążeniem dla środowiska naturalnego. Oto kilka wskazówek jak redukować ilość wytwarzanych odpadów.

Unikaj opakowań

Ponieważ dużą część naszych zakupów stanowią opakowania, unikając ich nadmiaru znacznie przyczyniamy się do zmniejszenia ilości śmieci. Sposobem na to może być, m.in. częstsze robienie zakupów na targu albo w sklepie branżowym zamiast w supermarkecie. Zrób listę dostępnych artykułów, które wymagają wyłącznie bardzo skromnego opakowania lub można w ogóle się bez niego obejść.

Wybierz jak najmniej szkodliwe opakowanie

Opakowania różnią się między sobą pod względem szkodliwości dla środowiska. W wielu przypadkach jest jasne, które opakowanie jest najmniej uciążliwe dla środowiska. Poniższa lista może okazać się pomocnà przy dokonywaniu wyboru odpowiedniego opakowania. Im opakowanie zajmuje niższe miejsce na liście, tym wyższy jest stopień jego uciążliwości dla środowiska:
  1. brak opakowania
  2. butelka do zwrotu
  3. szklana butelka
  4. papier i karton
  5. puszki metalowe
  6. plastik, karton z plastikiem
  7. aluminium  
  8. Tetra Pak
Przeanalizuj zawartość twojej szafki kuchennej. Które artykuły mógłby zakupić w innym, bardziej ekologicznym opakowaniu?

Kupuj napoje tylko w butelkach szklanych i za kaucją

Napoje - wody mineralne i soki - w butelkach mają nie tylko bardziej przyjazne środowisku opakowanie i niższą cenę. Często górują one wyższą  jakością nad napojami w opakowaniach kartonowych (zwróć uwagę na atesty). Sprawdź, która firma w twoim regionie produkuje wodę mineralną i soki w butelkach szklanych i za kaucją. Rozważ możliwość samodzielnego robienia soków z syropów lub ze świeżych owoców.

Zdecyduj się na zakupy w większych opakowaniach

Jeżeli to możliwe, staraj się kupować towary w większych ilościach. Unikaj towarów w małych porcjach np. mini jogurty, soki (oczywiście nie dotyczy to artykułów, które przed spożyciem mogłyby ulec zepsuciu). Zastanów się, które z towarów mógłbyś kupować w większych ilościach i jakie trwałe i solidne pojemniki potrzebne ci będą do ich przechowywania.

Korzystaj z pudełek, pojemników i kubków, które nadają się do wielokrotnego wykorzystania

Do przechowywania artykułów żywnościowych najlepiej jest użyć trwałych pojemników z przykrywkami zamiast jednorazowo użyć folii plastikowej czy aluminiowej. Włóż swoje kanapki do “pudełka śniadaniowego” zamiast do torebki plastikowej. Napój możesz przechowywać w specjalnym kubku z zakręcaną przykrywką zamiast używać kartonika z plastikową folią czy puszki.

Twój wybór to: artykuły trwałego użytku i nadające się do powtórnego wykorzystania


Niemal wszystkie towary są do zdobycia w formie nadającej się do dłuższego użycia, np. chusteczki do nosa, pieluszki, zapalniczki, pióra, latarki, maszynki do golenia. Zrób listę przedmiotów jednorazowego użytku, które regularnie kupujesz. Zastanów się w jaki sposób możesz sam przyczynić się do zmniejszenia powstającej góry śmieci.

Miej zawsze przy sobie torbę na zakupy

Płócienna torba na zakupy jest prostym i przydatnym rozwiązaniem. Pod każdym względem jest lepsza od torebki plastikowej. Stojąc przy kasie uważaj na to, by twoje zakupy nie zostały zapakowane do plastikowej torebki.
Powieś twoją torbę na zakupy na widocznym miejscu w przedpokoju, w ściennej szafie lub na kierownicy roweru.

Oszczędzaj papier

Istnieje wiele sposobów oszczędzania papieru, np.:
  • pisząc używaj papier dwustronnie,
  • używaj częściowo zużytego papieru do robienia drobnych notatek,
  • używaj powtórnie dużych kopert nalepiając na nie nowe nalepki adresowe,
  • protestuj przeciw otrzymywaniu nie adresowanych broszur reklamowych i lokalnych pism, którymi nie jesteś zainteresowany,
Przeanalizuj możliwe do wykonania “papierooszczędne” działania.
Unikaj artykułów, które po wyrzuceniu stanowią niebezpieczne odpady

Nie tylko opakowania mogą być uciążliwe dla środowiska, ale również i sam produkt może zawierać trujące związki chemiczne. Dotyczy to m.in. farb, baterii, środków ochrony roślin oraz freonów zawartych w aerozolach, piankach i lodówkach oraz wszelkich artykułów z PCW. W przypadku wielu artykułów istnieją alternatywne rozwiązania nie prowadzące do powstawania szkodliwych odpadów. Sprawdź które z regularnie kupowanych przez ciebie produktów stajà się w swojej końcowej fazie szkodliwymi odpadami. Zastanów się nad możliwymi artykułami zastępczymi.

Zastąp substancje toksyczne

Zaskakująca liczba zwykłych produktów domowego użytku, od środków czystości do tkanin syntetycznych, zawiera niebezpieczne związki chemiczne. Istnieje wiele alternatywnych produktów nietoksycznych, ale trzeba wiedzieć czego unikać i co można zastąpić czymś innym.
Rozejrzyj się po domu szukając  toksycznych produktów i zastąp przynajmniej jeden z nich. Zmień swoje przyzwyczajenia i zacznij kupować produkty nietoksyczne.
Często toksyczny rodzaj produktu  Nietoksyczny produkt zastępczy
 Środki wybielające w proszkach -   chlor  1/10 l octu, sody oczyszczonej lub boraksu dodać do prania
 Pasty do podłóg i mebli  -  fenol, amoniak, nitrobenzen  sok z cytryny wymieszany z olejem roślinnym
 Środki do mycia szybetanol,- amoniak  1/2 szklanki octu i 2 łyżki boraksurozpuścić w wodzie
 Środki czyszczące sanitariaty- związki siarki, soda żrąca  Spłukać wrzątkiem z dodatkiem 50 g sody oczyszczonej
 Proszki ścierne,- amoniak, etanol  Wycierać połową cytryny zamoczonej w rozcieńczonym boraksie

Wstępna segregacja odpadów

Przechowuj oddzielnie różne rodzaje odpadów. W ten sposób będą się one nadawały do powtórnego wykorzystania. A więc, w gruncie rzeczy, przestanà już one być odpadami.


Wyrzucaj zużyte szklane opakowania do specjalnego pojemnika na szkło

Stłuczka może być z powodzeniem przetworzona na surowiec do produkcji nowych butelek i słoików. Pozwoli to do zaoszczędzić od 25 do 30% energii, a przez to zmniejszy się szkodliwy wpływ na przyrodę i krajobraz (mniejsze wydobycie kamienia i piasku) oraz, ze względu na brak konieczności powtórnego użycia sody, zostanie zmniejszone zanieczyszczenie wód (jest ona niezbędna przy produkcji szkła).Sprawdź czy rzeczywiście wszelkie opakowania szklane trafiają tam gdzie powinny, a więc do pojemnika na szkło. Przepalone żarówki trzeba wrzucić do pojemnika z metalami. Zepsute świetlówki oraz inne energooszczędne lampy stanowią odpady niebezpieczne.

Przeznacz zużyty papier na makulaturę

Makulatura stanowi 70% materiału używanego do produkcji nowego papieru gazetowego. Jest to bardzo dobre rozwiązanie. W ten sposób oszczędza się duże powierzchnie lasów, produkuje się mniej odpadów i w mniejszym stopniu zanieczyszcza się środowisko. Produkcja papieru z wykorzystaniem makulatury jako surowca oznacza:
  • o 50% mniejsze zanieczyszczenie powietrza,
  • o 60% mniejsze zużycie energii,
  • o 85% mniejsze zużycie wody,
  • o 95% mniejsze skażenie wody.
1000 kg makulatury oszczędza życie 17 drzewom!

Makulatura jest też źródłem bardzo efektywnej izolacji cieplnej domów, zwanej ekofibrem. Jeżeli nie masz przy domu ustawionych pojemników do segregacji papieru, dowiedz się w swoim urzędzie gminnym o adresy punktów skupu lub zbiórki makulatury.

Daj drugą „życiową szansę” twojej odzieży i innym materiałom tekstylnym

Dawne czasy, kiedy to używaliśmy nasze ubranie aż do całkowitego znoszenia, minęły bezpowrotnie. Pewne ilości odzieży są gromadzone w punktach opieki społecznej. Jednak o wiele więcej z nich kończy swój żywot na śmietnisku, jako odpady. Zasięgnij informacji w urzędzie gminnym o organizacjach zajmujących się zbiórkà odzieży. Dowiedz się czy pobliski punkt opieki społecznej zainteresowany jest używaną (i wciąż w dobrym stanie) odzieżą. Schroniska dla psów i kotów przyjmują ubrania jako posłania dla swoich czworonogich podopiecznych.

Przedłuż okres używania mebli i wyposażenia domowego

Zepsuty przedmiot w wielu przypadkach może zostać naprawiony. Dzięki sklepom skupującym używane meble i przedmioty domowego użytku oraz “pchlim targom”, wiele nadal wartościowych rzeczy  nie trafia na śmietnik. Dopiero w momencie, gdy artykuły nie nadają się już zupełnie do użytku, umawiamy się z gminnym zakładem oczyszczania co do daty usunięcia wielkowymiarowych odpadów. Dowiedz się, czy w twojej gminie istnieje sklep skupujący używane meble i odzież lub antykwariat, do którego możesz oddać lub odsprzedać stare książki.

Przechowuj osobno odpady pochodzenia organicznego (kuchenne i ogrodowe)

Połowę śmieci z gospodarstw domowych stanowią odpady organiczne, tzn. odpady roślinne i zwierzęce, które w procesie powolnego rozkładu mogą być przetworzone na kompost. Coraz więcej miast wprowadza już stopniowo osobną zbiórkę odpadów organicznych i ich przeróbkę w kompostowniach. Jeżeli masz własny ogródek, to najlepszym rozwiązaniem jest pryzma kompostowa; aż 2/3 ogólnej ilości odpadów organicznych nadaje się do indywidualnego kompostowania! W ten sposób obniżają się koszty transportu odpadów i koszty zużywanej przy ich obróbce energii. Zastanów się nad możliwością założenia własnej pryzmy kompostowej lub zainstalowania pojemnika do całorocznego kompostowania. Zbierz rozmaite informacje na ten temat (Urząd Gminy, biblioteka EKOLANDu, ośrodek edukacji ekologicznej). Dowiedz się, czy jest możliwe uzyskanie dotacji na zakup specjalnego pojemnika na kompost. Odwiedź znajomych, którzy mają własny kompostownik i zapytaj ich o doświadczenia.

Przechowuj oddzielnie wszelkie odpady niebezpieczne

  • Każdy obywatel wyrzuca przeciętnie w ciągu roku 20 kg niebezpiecznych odpadów, z tego zaledwie 2 kg odpadów jest zbierane oddzielnie i unieszkodliwiane.
  • Wyznacz w twoim domu odpowiednie miejsce na tymczasowe przechowywanie odpadów niebezpiecznych. Pamiętaj o tym, aby dzieci nie miały do niego dostępu.
  • Zasięgnij informacji w urzędzie gminnym: czy, i w jaki sposób, zorganizowana jest zbiórka odpadów niebezpiecznych w twoim miejscu zamieszkania.
  • Po ich zebraniu niebezpieczne odpady są przeznaczone do spalania w bardzo wysokich temperaturach. W ten sposób powstaje możliwie mniej szkodliwych dla środowiska substancji.
  • Część zgromadzonych odpadów jest składowana na specjalnie do tego celu przeznaczonych składowiskach. Rozwiązanie problemu unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych nie jest do tej pory jeszcze zadowalające i nie we wszystkich przypadkach przebiega ono bez szkody dla środowiska. W każdym razie lepiej jest zastosować wstępną segregację zbierając osobno niebezpieczne odpady niż wrzucając je do kosza z innymi śmieciami.
 
Przykłady domowych odpadów niebezpiecznych:

akumulatory/amoniak/baterie/benzyna/energooszczędne lampy/farby/środki ochrony roślin/kosmetyki/kwasy/lekarstwa/oleje/pasta do podłogi/
polichlorek winylu (PCW)/rozpuszczalnik/środki czyszczące/świetlówki/taśma filmowa/uszkodzone termometry rtęciowe/wywoływacz i utrwalacz

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do rodzaju odpadów, zamiast wrzucać je do kubła na zwykłe śmiecie, lepiej przechowaj do momentu, aż dowiesz się co można z nimi



 
powrót